Professionele leergemeenschappen

De stap naar een professionele leergemeenschap: een manier om weer echt over onderwijsinhoud met elkaar in gesprek te zijn. Deze manier van werken kan ik opzetten / begeleiden bij u in uw organisatie: ‘PLG en het werken met een bord’.

 

Een PLG als cyclisch proces 

Richard DuFour beschrijft een PLG als een cyclisch proces waarin professionals gezamenlijk leren en werken:

  • Focus op leren: leren is het fundamentele doel en daarom willen we de praktijk en het resultaat op het gebied van leren onderzoeken.
  • Focus op gezamenlijkheid: we werken gezamenlijk om dit fundamentele doel te bereiken.
  • Focus op resultaat: we onderzoeken onze effectiviteit op basis van de behaalde resultaten.

Hoe vorm je een PLG?

Een professionele leergemeenschap bestaat uit een groep professionals van 6-10 personen. Deze groep (onderwijs)professionals draagt zelf het onderwerp / thema aan waar men het de bijeenkomst over wil gaan hebben. Ze heeft vaak veel meer kennis en ervaring dan men zelf denkt. In de PLG wordt er dan ook van uitgegaan dat 80% van de benodigde kennis over een onderwerp aanwezig is binnen de PLG, of het nu gaat over de lesvoorbereiding, doorgaande ontwikkellijnen (Engels, digitale geletterdheid), 21st Century Skills, lesinstructie of het sociaal welbevinden van leerlingen. De overige 20% kan gericht extern gehaald worden. Cruciaal om van elkaar te kunnen leren is een heldere en vaste structuur van de PLG. Dit geeft ritme en maakt het uitwisselen efficiënt en effectief. Op deze wijze kan men zich focussen op de inhoud en hoeft men niet continu na te denken over het proces. Daarnaast is het van belang dat bijeenkomsten leiden tot zichtbare resultaten, welke men kan delen met de anderen en wat direct inzetbaar is.

Uitgangspunten van een PLG

– Een gezamenlijk doel;

– Aandacht hebben voor elkaar;

– Allen dragen bij door uitwisseling van (aanwezige) kennis en ervaring;

– Pas toe en leer en verbeter (PDAC) -> plannen – doen – feedback – aanpassen;

– Een structurele samenwerking met een vaste structuur en ritme;

– De PLG bepaalt de agenda/onderwerpen op basis van doelen en ontwikkeling;

– Doelen, acties, ontwikkeling en successen zichtbaar maken (doe-bord);

– Kijk terug en verbeter (sharpen the saw).

 

PLG-bijeenkomst stappen Stand-up, Exploreren, Condenseren, Maken en Retrospective.

Een PLG-bijeenkomst verloopt volgens een vast ritme. De onderwijsprofessionals bepalen zelf met elkaar welk kind gerelateerd onderwerp het meest relevant is om te behandelen tijdens een bijeenkomst. Voor elke stap worden werkvormen ingezet.

 

 Bron afbeelding: ‘verbeterbord Stichting leerKRACHT.’  Angèle heeft twee jaar als Expert coach bij Stichting leerKRACHT gewerkt.

Stand-up (bord sessie)

Elke PLG bijeenkomst start met een maximaal 15 minuten durende Stand-up. De onderwijsprofessionals staan rond het bord met zelf geformuleerde doelen en passende activiteiten en vertellen wat ze hebben gedaan en welke hindernissen ze eventueel onderweg zijn tegengekomen.

Exploreren

In de exploratiefase verkennen de onderwijsprofessionals met elkaar welke kennis aanwezig is in de groep. Wat weten ze al over het onderwerp, welke ervaringen hebben ze er mee? De werkvormen stimuleren dat men naar elkaar luistert en elkaar aanvult.

Condenseren

Bij het condenseren worden de belangrijkste elementen uit de exploratiefase benoemd en verdiept. Wat kan men concluderen uit de kennis en ervaring genoemd tijdens de exploratiefase? Wat is belangrijk? Welke conclusies kunnen worden getrokken?

Maken

Tijdens deze stap verwerken ze opgedane inzichten tot zichtbare resultaten. Resultaten die direct kunnen worden ingezet (planning) of die worden gebruikt om anderen te betrekken bij het onderwerp.

Retrospective

Bij de retrospective kijken de onderwijsprofessionals in de PLG kort terug op de bijeenkomst. Wat ging er goed, wat ging minder goed en wat kan/moet beter? Daarbij gaat het zowel over de inhoud als de samenwerking. Belangrijke verbeterpunten worden direct in acties omgezet en genoteerd op het DOE-bord.

 

Bron: ‘Starten met een professionele leergemeenschap. Bruns, M., & Bruggink, M. (2016). Rotterdam: Bazalt. ‘De vijf essenties van leidinggeven aan een PLG’. Dufour,R & Fullan, M. (2015). Rotterdam: Bazalt.